Exercice 9
Soit ( u n ) n (u_n)_n ( u n ) n une suite définie par :
{ u 0 = 3 u n + 1 = 2 3 u n + 5 ; ( ∀ n ∈ N ) \left\{
\begin{array}{ll}
u_0=3 \\
u_{n+1}=\frac{2}{3}u_n+5 ~~~~;~~ (\forall n\in\N)
\end{array}
\right. { u 0 = 3 u n + 1 = 3 2 u n + 5 ; ( ∀ n ∈ N )
Calculer u 1 u_1 u 1 et u 2 u_2 u 2
a. Montrer par récurrence que ( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15 (\forall n\in\N) ~;~ u_n<15 ( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15
b. Mq : ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n = − 1 3 u n + 5 (\forall n\in\N) ~;~ u_{n+1}-u_n=-\frac13 u_n+5 ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n = − 3 1 u n + 5
c. Vérifie que : ( ∀ n ∈ N ) ; − 1 3 u n + 5 > 0 (\forall n\in\N) ~;~ -\frac13 u_n+5>0 ( ∀ n ∈ N ) ; − 3 1 u n + 5 > 0
d. En déduire que ( u n ) (u_n) ( u n ) est croissante et qu'elle est convergente
On pose : ( ∀ n ∈ N ) ; v n = u n − 15 (\forall n\in\N) ~;~ v_n=u_n-15 ( ∀ n ∈ N ) ; v n = u n − 15
a. Montrer que ( v n ) (v_n) ( v n ) est une suite géométrique de raison q = 2 3 q=\frac{2}{3} q = 3 2
b. Calculer le premier terme v 0 v_0 v 0 et montrer que : ( ∀ n ∈ N ) ; v n = ( − 12 ) ( 2 3 ) n (\forall n\in\N) ~;~ v_n=(-12)\left(\frac{2}{3}\right)^n ( ∀ n ∈ N ) ; v n = ( − 12 ) ( 3 2 ) n
a. Caculer u n u_n u n en fonction de n n n
b. Caculer lim u n \lim u_n lim u n
Correction
{ u 0 = 3 u n + 1 = 2 3 u n + 5 ; ( ∀ n ∈ N ) \left\{
\begin{array}{ll}
u_0=3 \\
u_{n+1}=\frac{2}{3}u_n+5 ~~~~;~~ (\forall n\in\N)
\end{array}
\right. { u 0 = 3 u n + 1 = 3 2 u n + 5 ; ( ∀ n ∈ N )
u 1 = ? u_1=? u 1 = ? et u 2 = ? u_2=? u 2 = ?
u 1 = 2 3 u 0 + 5 = 2 3 × 3 + 5 = 7 u_1=\frac{2}{3}u_0+5=\frac{2}{3}\times3+5=7 u 1 = 3 2 u 0 + 5 = 3 2 × 3 + 5 = 7
u 2 = 2 3 u 1 + 5 = 2 3 × 7 + 5 = 29 3 u_2=\frac{2}{3}u_1+5=\frac{2}{3}\times7+5=\frac{29}{3} u 2 = 3 2 u 1 + 5 = 3 2 × 7 + 5 = 3 29
a) par récurrence
Pour n = 0 n=0 n = 0 on a : u 0 = 3 < 15 u_0=3<15 u 0 = 3 < 15
La proposition est vraie pour n = 0 n=0 n = 0
Soit n ∈ N n\in\N n ∈ N , Supposons que : u n < 15 u_n<15 u n < 15
et montrons que : u n + 1 < 15 u_{n+1}<15 u n + 1 < 15
On a : ( ∀ n ∈ N ) (\forall n\in\N) ( ∀ n ∈ N ) :
u n + 1 − 15 = 2 3 u n + 5 − 15 = 2 3 u n − 10 = 2 3 ( u n − 15 ) \begin{align*}
u_{n+1}-15&=\frac{2}{3}u_n+5-15\\&=\frac{2}{3}u_n-10\\&=\frac{2}{3}(u_n-15)
\end{align*} u n + 1 − 15 = 3 2 u n + 5 − 15 = 3 2 u n − 10 = 3 2 ( u n − 15 )
et on a :
u n < 15 ⟹ u n − 15 < 0 ⟹ 2 3 ( u n − 15 ) < 0 ⟹ u n + 1 − 15 < 0 ⟹ u n + 1 < 15 \begin{align*}
u_n<15 &\implies u_n-15<0 \\&\implies \frac{2}{3}(u_n-15)<0 \\&\implies u_{n+1}-15<0 \\&\implies u_{n+1}<15
\end{align*} u n < 15 ⟹ u n − 15 < 0 ⟹ 3 2 ( u n − 15 ) < 0 ⟹ u n + 1 − 15 < 0 ⟹ u n + 1 < 15
Conclusion : d'après le principe de récurrence on a :
( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15 \boxed{(\forall n\in\N) ~;~ u_n<15} ( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15
b) ( ∀ n ∈ N ) \quad(\forall n\in\N) ( ∀ n ∈ N ) :
u n + 1 − u n = 2 3 u n + 5 − u n = 2 3 u n − u n + 5 = ( 2 3 − 1 ) u n + 5 = − 1 3 u n + 5 \begin{align*}
u_{n+1}-u_n &= \frac{2}{3}u_n+5 - u_n \\
&= \frac{2}{3}u_n - u_n + 5 \\
&= \left(\frac{2}{3}-1\right)u_n + 5 \\
&= -\frac{1}{3}u_n + 5
\end{align*} u n + 1 − u n = 3 2 u n + 5 − u n = 3 2 u n − u n + 5 = ( 3 2 − 1 ) u n + 5 = − 3 1 u n + 5
c) \quad On sait que : ( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15 (\forall n\in\N) ~;~ u_n<15 ( ∀ n ∈ N ) ; u n < 15
u n < 15 ⟹ − 1 3 u n > − 5 ⟹ − 1 3 u n + 5 > 0 \begin{align*}
u_n<15&\implies -\frac{1}{3}u_n > -5\\
&\implies -\frac{1}{3}u_n + 5 > 0
\end{align*} u n < 15 ⟹ − 3 1 u n > − 5 ⟹ − 3 1 u n + 5 > 0
Donc :
( ∀ n ∈ N ) ; − 1 3 u n + 5 > 0 \boxed{(\forall n\in\N) ~;~ -\frac{1}{3} u_n+5>0} ( ∀ n ∈ N ) ; − 3 1 u n + 5 > 0
d) ( u n ) (u_n) ( u n ) est croissante et converge
On a : ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n = − 1 3 u n + 5 (\forall n\in\N) ~;~ u_{n+1}-u_n=-\frac{1}{3} u_n+5 ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n = − 3 1 u n + 5
et ( ∀ n ∈ N ) ; − 1 3 u n + 5 > 0 (\forall n\in\N) ~;~ -\frac{1}{3} u_n+5>0 ( ∀ n ∈ N ) ; − 3 1 u n + 5 > 0
Donc ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n > 0 (\forall n\in\N) ~;~ u_{n+1}-u_n>0 ( ∀ n ∈ N ) ; u n + 1 − u n > 0
⟹ ( u n ) \implies (u_n) ⟹ ( u n ) est strictement croissante
Or ( u n ) (u_n) ( u n ) est majorée par 15 et croissante
⟹ ( u n ) est convergente \implies \boxed{(u_n)~\text{est convergente}} ⟹ ( u n ) est convergente
( ∀ n ∈ N ) ; v n = u n − 15 (\forall n\in\N) ~;~ v_n=u_n-15 ( ∀ n ∈ N ) ; v n = u n − 15
a) Montrons que ( v n ) (v_n) ( v n ) est géométrique de raison q = 2 3 q=\frac{2}{3} q = 3 2
v n + 1 = u n + 1 − 15 = 2 3 u n + 5 − 15 = 2 3 ( u n − 15 ) = 2 3 v n \begin{align*}
v_{n+1} &= u_{n+1} - 15 = \frac{2}{3}u_n + 5 - 15 \\
&= \frac{2}{3}(u_n - 15) = \frac{2}{3}v_n
\end{align*} v n + 1 = u n + 1 − 15 = 3 2 u n + 5 − 15 = 3 2 ( u n − 15 ) = 3 2 v n
Donc ( v n ) (v_n) ( v n ) est géométrique de raison 2 3 \frac{2}{3} 3 2
b) v 0 = ? v_0=? v 0 = ? ~~ ( ∀ n ∈ N ) ; v n = − 12 ( 2 3 ) n (\forall n\in\N) ; v_n = -12\left(\frac{2}{3}\right)^n ( ∀ n ∈ N ) ; v n = − 12 ( 3 2 ) n
v 0 = u 0 − 15 = 3 − 15 = − 12 v_0 = u_0 - 15 = 3 - 15 = -12 v 0 = u 0 − 15 = 3 − 15 = − 12
Donc : v n = v 0 ( 2 3 ) n = − 12 ( 2 3 ) n v_n = v_0 \left(\frac{2}{3}\right)^n = -12 \left(\frac{2}{3}\right)^n v n = v 0 ( 3 2 ) n = − 12 ( 3 2 ) n
a) u n u_n u n en fonction de n n n
u n = v n + 15 = − 12 ( 2 3 ) n + 15 ⟹ u n = − 12 ( 2 3 ) n + 15 \begin{align*}
u_n &= v_n + 15 = -12 \left(\frac{2}{3}\right)^n + 15 \\
\implies \boxed{u_n = -12 \left(\frac{2}{3}\right)^n + 15}
\end{align*} u n ⟹ u n = − 12 ( 3 2 ) n + 15 = v n + 15 = − 12 ( 3 2 ) n + 15
b) lim u n \lim u_n lim u n ?
lim n → + ∞ u n = lim n → + ∞ ( − 12 ( 2 3 ) n + 15 ) = 0 + 15 = 15 \begin{align*}
\lim_{n \to +\infty} u_n &= \lim_{n \to +\infty} \left(-12 \left(\frac{2}{3}\right)^n + 15\right) \\
&= 0 + 15 = \boxed{15}
\end{align*} n → + ∞ lim u n = n → + ∞ lim ( − 12 ( 3 2 ) n + 15 ) = 0 + 15 = 15